Malsukceso kun teleskopo

Tre frue en mateno lastan semajnon mi iris el la domo kun mia teleskopo por observi la ĉielon. Mi volis vidi kometon kiu estas videbla per teleskopo aŭ binoklo ĵus antaŭ la alveno de la suno en la mateno. Mi alvenis iom frue antaŭ ĝi estis videbla por relerni uzi la teleskopon. Tio estis la unua fojo kiam mi uzis la teleskopon antaŭ multaj monatoj. Nuboj preskaŭ ĉiam kovris la ĉielon en la antaŭaj monatoj kiam mi havis sufiĉe da libra tempo. Tiun matenon la ĉielo estis tute klara.

Je la komenco, mi observis kelkajn planedojn. Mi faris tion pro du kialoj. Unue, ĉar tio helpis min relerni. Due, ĉar mi tre ŝatas rigardi planedojn. Mi rigardis Marson, kiu estis bedaŭrinde tro for el Tero por ke mi povis bone vidi ĝin. Post tio, mi trovis Jupiteron. Ĝi estis tre brila kaj mi vidis ankaŭ unu el ĝiaj lunoj. Sed mi rigardis Saturnon kiel la lastan.

Antaŭ ĉiuj, mi plej ŝatas observi Saturnon. Tiu planedo estas sendube la plej bela. La ringoj estas tiom mirindaj. Rigardante ilin, mia spirado haltis. Mi neniam laciĝos de troa rigardo de Saturno.

Estis bone, ke mi rigardis la planedojn. Alie, mia tempo sub la steloj estis tuta malsukceso. Mi ja trovis la lokon en la ĉielo kie ŝajne troviĝis la kometo. Tamen, mi ne vidis ĝin. Eble mi ne observis la ĝustan lokon aŭ eble mia teleskopo ne estas sufiĉe forta. Kio ajn estis la kaŭzo, mi serĉis tiun parton de la ĉielo dum preskaŭ horo sen sukceso.

La ĉielo estis plene je nuboj la lastan semajnon kaj la prognozo de la vetero restas tiel pri la baldaŭa estonteco. Post kelkaj tagoj, la kometo moviĝos al la alia flanko de Suno kaj ĝi fariĝos videbla en la vespera ĉielo anstataŭ la matena. Eble la vetero fariĝos pli bona kaj mi provos denove. Se mi denove malsukcesos pri la kometo, mi povos almenaŭ rigardi Saturnon je la 20a de julio kiam ĝi estas je opozicio. Espereble la nubo foriĝos antaŭ tiam…

Marŝante en la pluvo

Hodiaŭ pluvis la tutan tagon. Kiam mi vekiĝis, mi aŭdis la tondron kaj la pluvon kontraŭ la tero. Kutime, tiajn tagojn, mi restas en la domo. La domo defendas min kontraŭ tia vetero. Tio estas la kialo, kial la domo ekzistas. Antaŭ jarmiloj, homoj decidis, ke domo meritas la tempon kaj koston.

Do kompreneble, kiel stultulo, mi vestis min kaj eliris el la domo kaj marŝis en la pluvo sen ombrelo. Mia ĉemizo rapide malheliĝis pro la akvo. La pluvo sur miaj manoj malvarmigis ilin. Miaj okulvitroj pleniĝis per pluveroj.

Antaŭ longa tempo, kiel infano, mi faris tiel. Mi marŝis en la pluvo. La pluvo ĝojigis min, ne ĝenis min. Mi kaptis pluverojn per la lango. Mi saltis en flakojn.

Hodiaŭ, mi ankaŭ saltis en flakon. Kiel protesto, la akvo saltis en miajn ŝuojn. Justa interŝanĝo. Miaj ŝtrumpetoj tuj malsekiĝis.

Malgraŭ tio, mi ĝuis tion.

Tiu mondo kun pluvo estas malsama mondo. La aero odoris strange. Rivero da akvo fluis ĉe la flanko de la strato. La folioj susuris sen vento. Surprizante min, la birdoj ankoraŭ kantis.

Mi komprenas kial la prauloj inventis la domon. Tia pluva mondo rapide tro malvarmigis min. Tamen, ĝi ekzistas, kaj mi ĝojas, ke mi spertis ĝin hodiaŭ.

Mi devas krei ion

Mi volas esti verkisto. Mi ne volas tion ĉar mi kredas, ke mi gajnos multe da mono. Mi ne serĉas famon. Anstataŭ tio, mi havas alian motivon. Mi estas kreema.

Mi uzas tiun vorton laŭ neŭtrala senco. Mi ne celas, ke esti tiel kreema estas io bona. Mi simple emas krei, ĉu bone aŭ malbone. En la vivo, se mi ne kreas ion, io mankas al mia vivo.

Kaj lastatempe, kreado mankas al mi. Mi ne verkas. Mi ne programas. Mi ne kreas ion ajn. Mi ne faras tion ĉar mi ne volas fari tion. La kutima memo, kiu regas la emociojn kaj tujajn reagojn, volas ripozon kaj amuzaĵojn sen pensado. Sed tio donas al mi nur distraĵon, ne veran feliĉon.

Verki ĉi tiun afiŝon estas malfacile. La cerbo luktas. La korpo kontraŭbatalas min. Sed post ĉiu frazo, io en la animo ĝojas.

Pano kaj cirkoj ne sufiĉas por mi. Sen kreado, mi neniam feliĉos.

Videoludo en Esperanto

Lastatempe unu el miaj amikoj donacis al mi ludon. Li elektis tiun ludon por mi pro kelkaj kialoj sed unu el tiuj kialoj estis, ke la ludo havas tradukon en Esperanto. Tio estis tre pensema donaco kaj mi certe dankis lin pri ĝi. Tamen, verdire, mi iom maltrankviliĝis pri tio.

Kiel bone konas ĉiu Esperantisto, multaj tradukoj en Esperanto estas malbonaj. Mi maltrankviliĝis ĉar mi atendis ludon plene je dubindaj vortelektoj kaj duone kompreneblaj frazoj. Verŝajne multaj frazoj restus ne-tradukitaj. Entute, mi suspektis, ke mi ne ĝuus la tradukon kaj rapide reŝanĝus la lingvon en la anglan post dek minutoj.

Sed kiam mi ekludis ĝin, anstataŭ tio, mi miris pro la bona traduko kaj feliĉe ĝuis la ludon dum pli ol horo!

La ludo nomiĝas Slay the Spire en la angla. Verŝajne la plej bona traduko estus “Venki la turon.” (La laŭvorta traduko de “Mortigi la spajron” ne havas sencon en Esperanto.)

En la ludo, oni ludas kiel heroo kiu devas mortigi monstrojn kaj malbonulojn por trapasi la ĉambrojn en granda turo kaj finfine venki la grandan malamikon ĉe la supro.

La ludanto batalas tiujn estaĵojn ĉefe per kartoj, kiuj atakas aŭ malhelpas la malamikojn kaj defendas aŭ helpas la heroon. Post venkoj, oni gajnas novajn kartojn kaj aliajn bonaĵojn. Oni povas gajni ankaŭ relikvojn kun bonaj efikoj kaj oni povas trinki pociojn por sin helpi dum batalo.

Ekzemple, la montrata karto en la unua bildo, Flama baro+, havas du efikojn. Ĝi ŝirmas la heroon kontraŭ 16 poentoj da damaĝo kaj, se malamiko atakas, tiu malamiko ricevas 6 da damaĝo.

En batalo, oni devas pripensi ĝustajn kombinaĵojn de kartoj. Mi ŝatas tian strategion. Sed ĉar oni prenas kartojn hazarde, venko postulas kaj strategion kaj bonŝancon. Se oni ne prenas la bonan karton je la ĝusta tempo, oni povas malsukcesi.

Okazas ankaŭ hazardaj eventoj, kiel en la tria bildo, kaj estas vendistoj en la turo, kiuj vendas kartojn, pociojn, ktp kontraŭ la gajnita oro.

Kompreneble, ĉi tia ludo ne estas por ĉiuj. Ekzemple, oni ne bezonas kreemon kiel en Minecraft. Tamen, mi ĝuas ludi strategian ludon kun bona traduko en Esperanto.

Se vi ŝatus provi la ludon, jen ligiloj al ĝiaj paĝoj en la retbutiko Humble Bundle kaj en la retbutiko Steam.

Vivu kiam eble

Lastatempe, mi sentis min bona. Kelkaj aferoj en la vivo fartis bone kaj mi plejparte feliĉis. Leviĝi el la lito estis facile. Mi volis esti aktiva. Mi antaŭvidis kion mi faris. La vivo bonis.

Tamen, kompreneble, tio ne ĉiam estas la kazo. Mi antaŭe havis malbonajn tempojn en mia vivo. Mi havis tagojn kiam mi volis nur dormi senĉese. Mi spertis ŝajne senfinan malfeliĉon. Kaj denove, la vivo fariĝas pli malfacila.

Tial mi ŝatas la filozofion de stoikismo. Mi ne povas regi ĉion en la vivo kaj mi devas trovi mian propran feliĉon en malbonaj tempoj. Kiel diris Seneko, “Vera feliĉo estas ĝui la nunon, sen anksia dependeco pri la estonteco, ne amuzi nin per aŭ esperoj aŭ timoj sed resti kontenta ke tio kion ni havas, estas sufiĉe, ĉar oni, kiu estas tiel, volas nenion.”

La lastajn tri semajnojn, mi estis tre okupata, sed ne de malbonaĵoj. Fakte, la malo okazis. Bonaĵoj okupis min, do mi ĝuis la nunon. Mi ne volas, ke la bonaj tempoj manku al mi, ĉar tio estas la vivo.

Jes, mi iom bedaŭras la finon de la bonaj tempoj, sed espereble, mi ĝuis tion kiam tio okazis. Mi vivis. Tial mi estas tre dankema. Kaj espereble, en la estontaj malbonaj tempoj, mi memoros tion. Tiel la malbonaĵoj ne ŝajnos ĉiopovaj ĉar mi konos ke ankaŭ ili forpasos.

Kiam vi trovos vin en bonaj tempoj, forte ĝuu tion. Kaptu ĉiun bonaĵon en la memoron. Vivu kiam eble.

La nombro de Dunbar

Homaj rilatoj estas interesaj. Ni havas vastajn specojn de rilatoj inter ni. Iel, ĉiu rilato inter ĉiu paro da homoj estas tute unika. Pro tio, kompreni tiajn rilatojn postulas multe da cerbopovo. Bonŝance, la homa cerbo estas tre bona laŭ tiaj postuloj. Sed certe estas ia limo, kie homo konas la maksimumon da aliuloj kaj ne plu povos subteni pli da rilatoj.

La nombro de Dunbar estas tio.

Laŭ la koncepto, estas limo pri la nombro da homoj, kun kiuj oni povas havi nuntempajn rilatojn. Ĝi estas la nombro da homoj, pri kiuj oni povas koni ĉiujn el ili kaj kompreni la rilatojn inter ili.

Jes ja, la nombro de Dunbar inkluzivas ne nur la rilatojn inter la homoj kaj aliuloj sed ankaŭ la rilatojn inter tiuj aliuloj kaj aliaj aliuloj. Tamen, la limo ne temas pri antaŭaj rilatoj. Ekzemple, la nombro ne inkluzivas la rilatojn kiujn oni havis en la lernejo sed ne plu subtenas.

La nombro estas taksata inter 100 kaj 250. Oni ofte uzas la nombron 150.

Dunbar kalkulis tiun nombron observante la grupojn de aliaj primatoj kaj komparante la grandecojn de iliaj cerboj al la homa. Li poste esploris la historion pri homaj socioj kaj rimarkis, ke, ekzemple, homaj vilaĝoj ofte enhavis proksimume 150 homojn.

Tio signifas, ke kutima homo ne povas kompreni la rilatojn inter pli ol 150 homoj. Tiu povas rekoni pli ol 150 homoj. Tiu povas ĝuste memori la nomojn de pli ol 150 homoj. Sed tiu ne povas klarigi la rilatojn inter du hazardaj homoj ekster la 150 en sia komunumo. Kaj tiu ne povas havi fortajn rilatojn kun pli ol 150 homoj.

Nu, mi rimarkas, ke per teknologio, eble homoj povos pligrandigi tiun nombron. Per poŝtelefonoj kaj la interreto, eble homoj povos havi pli da fortaj rilatoj. Tamen, tio ne estas certa. Kaj mi petas, ne malfeliĉiĝu se vi ne havas milojn da amikoj en Facebook. Verdire, neniu havas pli ol 150 amikoj.

Ĉu la novjara rezolucio estas malbona?

Lastan jaron, mi havis la celon pri verki blogafiŝon ĉiutage kiel novjaran rezolucion. Mi sukcesis fari tion sed tio estis tre malfacila. Mi preskaŭ malsukcesis kelkfoje, verkante afiŝon dum la fina horo de la tago.

Kvankam mi iam faras novjaran rezolucion, mi ne tiom ŝatas la koncepton. Mi diris tiel en la unua afiŝo de 2019. Tiam, mi rimarkis, ke la novjara rezolucio estas tro komercema. Tio ja estas problemo sed estas aliaj problemoj.

Lastatempe, la Jutubisto CGP Grey alŝutis novan filmeton pri la koncepto de la novjara rezolucio. Li klarigis kelkajn aliajn problemojn pri la koncepto kaj donis alternativon. Bedaŭrinde, la filmeto estas havebla nur en la angla, sed mi resumos la gravajn punktojn.

Unue, multaj novjaraj rezolucioj malsukcesas. Ĉiu, kiu faras novjarajn rezoluciojn, komprenas tion. Kvankam mi sukcesis pri la mia lastajare, tio estis escepto. Rimarku, ke la alia sukcesa ekzemplo, kiun mi donis en la unua afiŝo de 2019, devenis de 2005. Rimarku, ke mi jam malsukcesis ĉi-jare verki po unu afiŝo por ĉiu semajno. Malsukcesaj novjaraj rezolucioj estas kutimaj.

Due, la celo de novjara rezolucio estas plibonigi la vivon sed ĝi ne vere faras tion. Novjara rezolucio aldonas celon al la vivo. La provo sukcese atingi tiun celon povas helpi la vivon sed ĝi tiel aldonas ankaŭ la eblon pri malsukceso. Plibonigi la vivon estas sufiĉe malfacile sen eblo pri aldona malsukceso.

Do, kion fari?

La rekomendo estas, ke anstataŭ havi rezolucion, oni havas temon, kiel “la jaro de sano” aŭ “la jaro de noveco.” Ekzemple, anstataŭ havi la rezolucion “mi legos po unu libro por ĉiu semajno,” oni havas la temon “la jaro de legado.”

Via vivo estas aro de elektoj. Ĉiun momenton, vi decidas kion fari. Vi elektis legi ĉi tiun afiŝon. Eble vi volas ekzerci vin al Esperanto aŭ vi pripensas vian propran novjaran rezolucion. Ial ajn, tiu elekto nun estas parto de via vivo.

Per temo, oni povas pli zorge pripensi siajn elektojn kaj tiel plibonigi la vivon. Se la jaro estas “la jaro de legado,” eble oni elektas legi libron ol spekti filmeton. Oni atendas amikon en kafejo kaj elektas legi romanon per la poŝtelfono ol rulumi sencele tra Facebook.

La alia rekomendo estas, ke oni havu malprecizan temon. Tiel, oni povas uzi la temon en diversaj situacioj. Ekzemple, en “la jaro de legado,” eble oni lernas, ke oni preferas legi eseojnfanfikciojn ol romanojn. Tio ne estas problemo. Oni ankoraŭ legas ion, do “la jaro de legado” vivas.

Tia temo ne temas pri sukceso aŭ malsukceso de ia arbitra celo sed pri la longatempa pliboniĝo de la memo. Se oni kredas, ke legado havas valoron, oni legu pli. Ne gravas ĉu tiom pli aŭ iomete pli. Pliboniĝo estas pliboniĝo. Tiel ne estas malsukceso se io okazas kaj oni ne povas legi libron iun semajnon.

Mi ŝatas la ideon, do mi donis al mi mem temon de la jaro. Mia temo estas “la romana jaro.” La vorto “romana” havas kelkajn signifojn kaj mi samtempe uzas ilin. Mi volas, ke la jaro estu plena je kaj verkado, kiel verki romanon, kaj interesaj spertoj, kiel esti en romano. Mi esperas, ke mi verkos pli kaj vivos pli per tiu temo. Kaj se mi faros tion, eĉ iomete pli ol kutime, la temo sukcesos.