La asketismo de stoikismo

Vera feliĉo estas ĝui la nunon, sen anksia dependeco pri la estonteco, ne amuzi nin per aŭ esperoj aŭ timoj sed resti kontenta ke tio kion ni havas, estas sufiĉe, ĉar oni, kiu estas tiel, volas nenion. La plej grandaj benoj de homaro estas en ni kaj atingeblaj. Saĝa homo estas kontenta kun sia sorto, kio ajn estas ĝi, sen deziri kion li ne havas.
– Seneko

En mia blogafiŝo pri stoikismo, mi menciis ke stoikismo estas formo de asketismo. Unu el la kvar virtoj de stoikismo estas Modereco. En tiu ĉi afiŝo, mi priskribos la pensojn de stoikistoj pri la valoro de modereco.

La unua citaĵo estas de Seneko. En ĝi, li kuraĝigas nin ne deziri atingi pli kaj nek esperi nek timi pri la estonteco.

Estu kontenta pri la nuno. Tio estas grava ideo de stoikismo. Kial?

“Ne estas la homo kiu havas tro malmulte, sed la homo kiu deziras pli, kiu estas malriĉa.” – Seneko

Tiu citaĵo povus esti dirita de budhano. Ankaŭ en budhismo, oni devas forigi dezirojn por eviti suferon. Ankaŭ stoikistoj kredas tion. Ni kredis nin malriĉaj, ne ĉar ni estas malriĉaj, sed ĉar ni sentas nin malriĉaj. Ni deziri pli ne helpas nin ĉar niaj cirkonstancoj ofte estas ekstere de nia reĝo. Ni ne povas eskapi nian sorton.

La imperiestro kaj filozofo Marko Aŭrelio diris:

“Ju ni pli valorigi aferojn ekstere de nia regado, des malpli da regado ni havas.” – Marko Aŭrelio

Zenono el Kitiono, la fondinto de stoikismo, priskribis la ideon tiel:

“Kiam hundo estas ligita al ĉaro, se ĝi volas sekvi ĝin, ĝi estas tirita kaj sekvas, fari ke ĝia ago koincidas kun neceso. Sed se la hundo ne volas sekvi ĝin, ĝi estas devigita tiuokaze. Ankaŭ estas kun homoj: eĉ se ili ne volas, ili estas devigita sekvi tion, kio estas destinita.” – Zenono el Kitiono

Provi gajni aĵojn aŭ deziri multajn nur donas al ni malĝojon. Kiam ni donas valoron al aĵoj, ni perdas povon super nia propra vivo. Tiuj aĵoj tiel reĝas super ni. Ni vundas nin tiel sen bona kialo ĉar ni ofte jam havas tro multe. Deziri malpli kaj havi malpli donos al ni pli da ĝojo ol gajni pli.

La tri viroj ĉiuj pensis ke bonstato postulas fariĝi komforta ne havi multajn aĵojn.

“Ĝis ni komencas ne havi ilin, ni malsukcese rimarkas kiel nenecesaj estas multaj aferoj. Ni uzis ilin, ne ĉar ni bezonis ilin, sed ĉar ni havis ilin.” – Seneko

“Bonstato estas atingita per malmulto kaj malmulto, tamen ĝi mem ne estas malgrandaĵo.” – Zenono el Kitiono

“Preskaŭ nenio materiala estas bezonita por ĝoja vivo, por li, kiu komprenis la ekziston.” – Marko Aŭrelio

Ni estas kontenta kiam ni estas komforta. Ni estas komforta kiam ni komprenas la ekziston. La ekzisto okazas en niaj mensoj, per niaj perceptoj. Havi pli ne helpos nin. Anksio pri la estonteco ne estos evitita per atingi aĵojn. Anksio pri io ajn estas en ni. Ni havas la povon eviti ĝin sen fari ion alian.

Tio estas la leciono pri modereco en stoikismo. Tial ĝi estas formo de asketismo. Ni mem havas la povon esti kontenta. Ni bezonas malmulte ĉar tiu povo ne estas malgrandaĵo. Ni povas atingi bonstaton sen helpo de aliuloj aŭ aliaĵoj. Anksio estas eskapebla per ni.

Hodiaŭ mi eskapis anksion. Aŭ ne, mi forĵetis ĝin, ĉar ĝi estis en mi, en miaj propraj perceptoj – ne ekstere.
– Marko Aŭrelio

5 thoughts on “La asketismo de stoikismo”

  1. […] En mia blogafiŝo pri la asketismo de stoikismo, mi komencis per citaĵo de Seneko la Juna. Tiu citaĵo temas pri nuna feliĉo kontraŭ esperoj pri estonteca feliĉo aŭ timoj pri ĝia perdo. Ĝi estas bona citaĵo laŭ mi, sed hodiaŭ mi volas skribi pri alia citaĵo simila. […]

    Like

Leave a Reply to Tiel oni uzu la filozofion – Pri io ajn Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s