Ĉu ĉiam io perdiĝas en traduko?

Mi lastatempe spektis filmon en la franca. La filmo nomiĝas “Les parapluies de Cherbourg” (E-e La ombreloj de Cherbourg). Ĝi estas malnova filmo sed mi ĝuis ĝin. Mi spektis ĝin kun subtekstoj en la angla ĉar mia franca ne jam estas sufiĉe bona. Tamen, mi rimarkis kelkajn diferencojn inter la tradukaĵoj kaj la originalaj frazoj. Ŝajnas, ke tio ĉiam okazas en traduko.

Kiam mi tradukis rakonton de la angla en Esperanton, mi provis traduki kiel eble plej fidele sed la fina rakonto en Esperanto ne estas tute sama. En traduko, oni devas decidi ĉu oni tradukos laŭvorte aŭ laŭsence.

Bona ekzemplo el la filmo okazas en du scenoj. Unue, kiam la ĉefrola viro diris al la ĉefrola virino, ke li amas ŝin. Due, kiam alia viro diras tion al ŝi. En la franca, estas du vortoj kiuj signifas “vin.” La unua estas “te,” kiu estas neformala. La dua estas “vous,” kiu estas formala.

La ĉefrola viro diras “Je t’aime.” Tio estas neformala. La alia viro diras “Je vous aime.” Tio estas formala. Tamen, en la angla, ne estas du vortoj signifantaj “vin.” Do, ambaŭ frazoj havas la samajn subtekstojn en la angla traduko.

Io grava perdiĝas pro la traduko. La du frazoj havas la saman laŭvortan tradukon sed ne la saman laŭsencan. Eble, oni tradukus la duan kiel “I love you, madame.” (E-e “Mi amas vin, sinjorino.) por montri la formalan sencon sed tio ne tute kaptas la sencon.

Ĉiu lingvo havas tiajn vortojn kaj frazojn, kiuj estas malfacile tradukotaj en alian lingvon, kaj la precizaj malfacilaĵoj ŝanĝiĝas pri alia lingvo.

Bona traduko certe eblas, kaj la ĝenerala senco povas resti, sed io perdiĝas en la ŝanĝo.

3 thoughts on “Ĉu ĉiam io perdiĝas en traduko?”

  1. Ofte eĉ doni bonan tradukon de titolo de libro, filmo ktp estas ega problemo. Ĉu multas lingvoj, en kiujn oni povas ĝuste traduki la titolon de la filmo “No Country for Old Men”?

    Liked by 1 person

  2. Ni ne diskutis unu de la plej grandaj problemoj pri traduko: vortludo! Ofte, oni ne povas laŭvorte traduki vortludon ĉar (p.ekz.) du similaj skribitaj sed aliasignifaj vortoj en la unua lingvo ne estas similaj en la dua. Kion oni farus? Ofte, la plej bonaj tradukistoj povas verki tutajn novajn vortludon. Ĝi povas esti nek laŭvorte nek vere laŭsence; sed, oni konservas la senton de la historio, aŭ la sento de la persono. Tre interesa temo. Traduki vere estas arto.

    Liked by 1 person

Leave a Reply to Nomado Nomado Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s