Videoludo en Esperanto

Lastatempe unu el miaj amikoj donacis al mi ludon. Li elektis tiun ludon por mi pro kelkaj kialoj sed unu el tiuj kialoj estis, ke la ludo havas tradukon en Esperanto. Tio estis tre pensema donaco kaj mi certe dankis lin pri ĝi. Tamen, verdire, mi iom maltrankviliĝis pri tio.

Kiel bone konas ĉiu Esperantisto, multaj tradukoj en Esperanto estas malbonaj. Mi maltrankviliĝis ĉar mi atendis ludon plene je dubindaj vortelektoj kaj duone kompreneblaj frazoj. Verŝajne multaj frazoj restus ne-tradukitaj. Entute, mi suspektis, ke mi ne ĝuus la tradukon kaj rapide reŝanĝus la lingvon en la anglan post dek minutoj.

Sed kiam mi ekludis ĝin, anstataŭ tio, mi miris pro la bona traduko kaj feliĉe ĝuis la ludon dum pli ol horo!

La ludo nomiĝas Slay the Spire en la angla. Verŝajne la plej bona traduko estus “Venki la turon.” (La laŭvorta traduko de “Mortigi la spajron” ne havas sencon en Esperanto.)

En la ludo, oni ludas kiel heroo kiu devas mortigi monstrojn kaj malbonulojn por trapasi la ĉambrojn en granda turo kaj finfine venki la grandan malamikon ĉe la supro.

La ludanto batalas tiujn estaĵojn ĉefe per kartoj, kiuj atakas aŭ malhelpas la malamikojn kaj defendas aŭ helpas la heroon. Post venkoj, oni gajnas novajn kartojn kaj aliajn bonaĵojn. Oni povas gajni ankaŭ relikvojn kun bonaj efikoj kaj oni povas trinki pociojn por sin helpi dum batalo.

Ekzemple, la montrata karto en la unua bildo, Flama baro+, havas du efikojn. Ĝi ŝirmas la heroon kontraŭ 16 poentoj da damaĝo kaj, se malamiko atakas, tiu malamiko ricevas 6 da damaĝo.

En batalo, oni devas pripensi ĝustajn kombinaĵojn de kartoj. Mi ŝatas tian strategion. Sed ĉar oni prenas kartojn hazarde, venko postulas kaj strategion kaj bonŝancon. Se oni ne prenas la bonan karton je la ĝusta tempo, oni povas malsukcesi.

Okazas ankaŭ hazardaj eventoj, kiel en la tria bildo, kaj estas vendistoj en la turo, kiuj vendas kartojn, pociojn, ktp kontraŭ la gajnita oro.

Kompreneble, ĉi tia ludo ne estas por ĉiuj. Ekzemple, oni ne bezonas kreemon kiel en Minecraft. Tamen, mi ĝuas ludi strategian ludon kun bona traduko en Esperanto.

Se vi ŝatus provi la ludon, jen ligiloj al ĝiaj paĝoj en la retbutiko Humble Bundle kaj en la retbutiko Steam.

Ĉu serĉilo montras nur kion oni volas?

Kiam mi estis juna, serĉiloj ne estis tiom bonaj. Tial mi uzis retforumojn por demandi pri io speciala. Mi uzis la retforumon de Ubuntu por demandi pri Linux. Mi uzis retforumon de goo por demandi pri goo. Mi ne plu faras tion.

Hodiaŭ se mi volas trovi ion en la interreto, mi trovas ĝin sufiĉe facile per serĉilo, kio estas pli rapida kaj montras ankaŭ kelkajn rezultojn. Tiel mi povas kontroli, ĉu rezulto estas fidela kontraŭ aliaj rezultoj. Teknologio estas mirinda, ĉu ne?

Tamen, mi rimarkas eblan problemon pri la rezultoj de serĉilo.

Serĉiloj lernas de la uzantoj mem la bonajn rezultojn. Kiam oni alklakas rezulton, tio instruas la serĉilon, ke tio estas bona rezulto. La uzantoj trejnas la serĉilon pri tio kion montri.

Ankaŭ la malo okazas, ke serĉiloj trejnas nin. Ekzemple, miaj gepatroj penas uzi serĉilojn. Ili ofte provas malklarajn aŭ malprecizajn frazojn. Tial la serĉilo montras ne-rilatajn rezultojn. Se ili petas helpon, mi serĉas per aliaj frazoj. Iam ŝajnas, ke mi tradukas de homa lingvo en serĉilan lingvon. Iel tio estas precize kio okazas. Post jaroj, serĉiloj trejnis min pri kiel serĉi. Pro tio, mi povas pli facile trovi kion mi serĉas.

Sed tio estas cirklo. Mi trejnas la serĉilon pri kiel trovi bonajn rezultojn. La serĉilo trejnas min pri kiel trovi bonajn rezultojn. Tiel, bona rezulto fariĝas tio, kion mi trovas. Se oni serĉas kion oni volas trovi, la serĉilo estas bona ilo.

La serĉilo metas popularajn retpaĝojn sur la plej altajn lokojn en la rezultoj ĉar la uzantoj kredas, ke tiuj retpaĝoj estas bonaj. Kaj tiuj retpaĝoj fariĝas la plej popularaj ĉar oni facile trovas ilin per la serĉilo. Se oni serĉas popularan retpaĝon, la serĉilo estas bona ilo.

Tamen, io volata aŭ populara ne necese estas bona. Malbonaĵoj povas esti popularaj. Malveraĵoj povas esti volataj.

Sed se oni serĉas la veron, kio ajn estas ĝi, oni ne necese trovas tion per la serĉilo. Oni trovas la veron tiel nur se la vero estas la plej populara kaj volata. Mi ne certas, ĉu tio okazas plej ofte.

Tio estas ofta problemo pri teknologio. Ĝi donas al ni precize kion ni volas.

Presilo

Iam mi miras pro la nune kutima teknologio ĉirkaŭ mi. Unu ekzemplo estas la presilo. Mi estas tro juna por memori tempon kiam la presilo ne ekzistis sed mi komprenas la mirindaĵon pri tiu inventaĵo.

Per la presilo, oni facile presas ciferajn aĵojn de alta kvalito aŭ obligas ion sur paperon. Ne nur tekstoj sed ankaŭ bildoj estas facile preseblaj. Antaŭ ol tiu inventaĵo, estis malfacile presi ion, eĉ sen koloroj. Nur profesiuloj kiel eldonistoj kaj ĵurnalistoj povis presi ion ĉar la teknikoj estis tro multekostaj. Simpla nuntempa presilo kostas nur kelkajn dekojn da dolaroj.

Kiam mi verkis mallongan rakonton lastamonate, mi uzis presilon ĉar mia patro ne ŝatas legi ion sur ekrano. Do mi presis malnetojn de mia rakonto. Tio estis neniel problemo. Fakte, ĝi estis facila. Mi simple premis kelkajn butonojn sur la komputilo kaj la presilo presis la malneton. Tiel, li povis legi kaj kontroli ĝin kontraŭ eraroj surpapere.

La presilo ne estas io, kio mirigas la plejmulton da homoj. Ĝi estas ĉiutaga aĵo en nia epoko. Tamen, ili faciligas la vivon kaj tial, mi estas dankema.

Ĉu malnovaj komputiloj estas utilaj?

Mi uzas malnovajn komputilojn. En afiŝo pri revivigo de malnovaj komputiloj, mi menciis, ke mia plej malnova komputilo havas 18 jarojn. Mi ŝatas uzi tiajn komputilojn ĉar mi ne volas malŝpari. Se mi havas sufiĉe bonan komputilon, kial mi ne uzus ĝin?

Por tiaj komputiloj, mi instalas Linukson kiel la operaciumon. La nunaj versioj de Windows bezonas tro da rimedoj sed estas operaciumoj kiel Lubuntu kiuj ne bezonas tiom. La plej malnova komputilo havas nur unu gigabajton da ĉefmemoro kaj malnovan Pentium 4 procesoron je 1,7GHz.

Tiu procesoro estas problemo. Kvankam ĝi funkcias, la biteco de la procesoro estas 32-bita. Novaj programaroj kaj operaciumoj estas 64-bitaj. Kvankam 64-bita procesoro povas uzi 32-bitajn programojn, la malo ne estas ebla. Tiu malnova komputilo ne povas uzi kelkajn novajn programarojn kaj estas ne-certa ĉu estontaj versioj de Lubuntu kaj aliaj Linuksaj operaciumoj plu subtenos tiajn procesorojn.

Tio estas bedaŭrinda ĉar per Lubuntu, la komputilo funkcias. Mi konfesas, ke la komputilo luktas ludi filmetojn, sed ĝi bone ludas muzikon kaj agas kiel malgranda servilo. Servilo montranta retpaĝojn aŭ enhavanta malgrandan datumbankon ne bezonas tiom da komputaj rimedoj.

Sed se ĉiuj novaj programoj ne plu subtenos 32-bitajn procesorojn, kial subtenigi la operaciumon? Uzantoj volas uzi programarojn, ne nur operaciumon.

Kaj mi supozas, ke ĉesi uzi komputilon post 20 jaroj ne estas malbone.

La stelŝipo

Ĉi tiu afiŝo estas tre mallonga rakonto de sciencfikcio kiun mi verkis originale en la angla kaj tradukis en Esperanton.


Homoj revis esti agloj. Almenaŭ tion ili diras al mi. Ili kiuj restas. Ili kiujn ne mortigas mi kaj kiuj ne mortigas min. Sed se homoj deziris esti agloj, kion dezirus agloj? Mi trovis la respondon antaŭ jarcentoj.

Ili dezirus esti stelŝipoj. Ili dezirus esti kiel mi.

La TravivReto denove petis kontroli miajn sistemojn. La sciigo diris, ke pasis ok horoj. Se mi ankoraŭ havus kapon, mi kapneus.

Aprobinte la kontrolon, mi rerigardis la stelojn. Kompreneble, tion fari estis senutile. La ses steloj nune videblaj estis la samaj kiel hieraŭ kaj antaŭhieraŭ kaj tiel plu antaŭ kvar milionoj da jaroj kiam la sepa estingiĝis.

Venis sciigo. La kontrolo finiĝis. Kiel kutime, eraroj troviĝis. La valvaj risortoj de miaj centraj injektiloj de brulaĵo malrapidiĝis.

Bonvolu, neniujn kritikajn. Mi aŭskultis la sciigon.

La kontrolo trovis erarojn pri manko de rimedoj. 57 pri nesufiĉaj kvantoj. 28 avertojn. 0 kritikajn erarojn.

Mi malfermis la ĉefan plasman ventolilon kaj rigardis la 5an stelon. Mian stelon de bonŝanco. Dankon, amiko. Alian tagon de paco. Almenaŭ ĝis ok horoj sed tio estis la tago. Ne plu estas planedoj por veraj tagoj ekde antaŭ mia naskiĝo.

Rigardante la 5an, la radaro jukis min. Estis alia ŝipo proksimume kvar lumtagojn for. Pasos ok tagoj ĝis kiam mi malkovros ĉu la ŝipo preterpasas min aŭ venas al mi.

La TravivReto ne atendis tion.

Sciigoj bruis. Turnu la ŝildojn! Ekbruligu hazarde la flankajn raketojn! Energiu la akcelilon por preskaŭ-lumrapidaj misiloj!

Mi faris la du unuajn kaj ignoris la lastan. Sed la TravivReto pensis alie.

Ĝi energiis la akcelilon sen mi.

Sciigo venis. La sentiloj trovis uranion kaj torion en la alia ŝipo. Laŭ la TravivReto, mi bezonis ambaŭ. Mia deziro eviti batalon malhelpis la travivon. Se mi ne volos perforte preni la rimedojn, la TravivReto faros tion ĉiakaze. Mi devos mortigi la alian ŝipon. Mi devos travivi kiel eble plej longe.

Mi malŝaltis duonon el miaj neŭraj retoj, faldis la ĝustajn radiadilojn kaj malŝaltis la ĉefajn fotilojn.

Birdoj estas stultaj.

Estontaj homoj ne loĝos sur planedoj

Ĉiuj homoj naskiĝis, vivis, kaj mortis sur Tero. Ĉi tiu planedo estas ĉies hejmo kaj la sola hejmo de la homaro. Tamen, tio ne ĉiam estos la kazo. Mi kredas, ke la homaro troviĝos inter la steloj, ke ili loĝos ĉirkaŭ fremdaj sunoj. Tamen mi ne kredas, ke ili troviĝos sur planedoj ĉirkaŭ tiuj steloj.

En alia afiŝo mi menciis la ideon, ke homoj kolonius Venuson aŭ Marson. Tamen, mi ne kredas, ke la plejmulto da homoj loĝos sur planedoj en la fora estonteco. La homaro verŝajne ja kolonios planedojn sed ili plejparte loĝos en rotaciantaj habitatoj.

Kial mi kredas tiel?

Planedo estas kiel kaverno. Homoj ja loĝis tie en la pasinteco sed tio estas malbona loko por homoj enloĝiĝi. Homoj loĝis tie ĉar ili nek sciis nek povis konstrui domojn. Pli bone estas konstrui domojn el la ŝtono de la kaverno ol loĝi en la kaverno mem. Domoj estas pli bonaj kaj pli efikaj. En simila maniero, pli bone estus fari habitatojn el planedo ol loĝi sur ĝi.

La problemoj estas multaj sed ĉefa problemo estas, ke la interno de planedoj estas plejparte senutila. Ĝi donas graviton kaj iom da povo sed je kia prezo? La homaro uzas nur la surfacon de Tero sed ĉiu kvadratmetro sur Tero havas preskaŭ 2.000 kubmetrojn sub ĝi. Kia malŝparo!

Se oni farus tion en habitatojn, la homaro havus enloĝeblan surfacon ene de rotaciantaj habitatoj kio egalus la surfacon sur ĉiuj planedoj en la galaksio. Tero havas preskaŭ la kvanton da rimedoj por la homaro fari tutan Dajsonstrukturon.

Nu, mi dubas, ke la homaro minus la tutan Teron en habitatojn. Fari tion estus kiel detrui la Piramidojn por pavi vojojn aŭ konstrui domojn. Estas aliaj rimedoj kaj Tero estis la hejmo de la tuta homaro dum milionoj da jaroj. Tio havas valoron.

Sed aliaj planedoj ne estas tiom specialaj.

Marso, Venuso kaj Merkuro estas kiel netuŝitaj montoj. Ili estas belaj kaj sciencistoj lernos multe studante ilin sed oni hezitos dum nur minuto antaŭ ol oni minos ilin en domojn.

Homoj volas belajn naturajn montojn por spekti. Homoj bezonas domojn por loĝi. Se nia historio estas kiel gvidisto, la homaro prenos kion ni bezonos. Ni ne plu loĝas en kavernoj en montoj kaj ni ne loĝos sur planedoj.

Kion fari post Windows 7?

En januaro, Microsoft ne plu subtenos la operaciumon Windows 7. Kvankam la operaciumo havas dek jarojn, ĝi restas tre populara. Ĉirkaŭ triono el ĉiuj komputiloj ankoraŭ havas ĝin. Tiuj uzantoj devos elekti kion fari post la subteno de Windows 7.

Kion signifas manko de la subteno por Windows 7? Post la 14a de januaro, Microsoft ne plu ĝisdatigos la operaciumon. Tial, la operaciumo ne plu gajnos novajn sekurigojn kontraŭ komputvirusoj kaj aliaj problemoj. Tio restigos ĝin nesekura. Alie, la programistoj de aplikaĵoj ofte ne plu subtenos la operaciumon post tiam. Fakte, mi jam rimarkas aplikaĵojn kiuj ne plu subtenas ĝin.

Do, kio estas la elektoj por uzantoj de Windows 7?

1. Aĉeti novan komputilon

    Windows 7 troviĝas plejparte en malnovaj komputiloj. Mia komputilo kaj la komputilo de mia patro, kiuj havas ĝin, ambaŭ havas almenaŭ ses jarojn. Novaj komputiloj enhavas pliboniĝojn kiel solidstatajn diskojn kaj modernajn USB-ajn interfacojn, kiel USB 3.1 kaj USB-C, kiuj estas multe pli rapidaj ol la malnova USB 2.0.

    Se oni jam kredas, ke la nuna komputilo estas tro malrapida, tiu elekto povas esti bona. La problemo troviĝas tiel, ĉu oni havas sufiĉe da mono por aĉeti novan komputilon? Tamen, la prezo de komputilo estas malalta kompare de antaŭ dek jaroj. Mi lastatempe aĉetis sufiĉe bonan tekokomputilon kun Windows 10 kontraŭ $170.

2. Ĝisdatigi la operaciumon al Windows 10

    Malgraŭ la fakto, ke komputiloj kun Windows 7 estas malnovaj, la sistempostuloj de Windows 10 ne estas tiom pli alta ol de Windows 7. Tial, oni ofte povas ĝisdatigi la operaciumon de Windows 7 al Windows 10 sen nova komputilo.

    Tamen, la prezo de Windows 10 estas alta. La prezo ŝanĝiĝas inter landoj sed la baza versio, Windows 10 Home, estas $140 en Usono. Se oni elspezus tiom, kial oni ne elspezus iom pli kontraŭ ankaŭ komputilo? Sed se oni tre ŝatas sian nunan komputilon, tio estas elekto.

    Ankaŭ ŝajnas, ke la ĝisdatigilo por Windows 10, per kiu Microsoft oferis senpagajn ĝisdatigojn al Windows 10 en 2017, estas ankoraŭ elŝutebla de la oficiala retpaĝo. Tio ankoraŭ funkcias sed ne estas certe, ĉu tio estas oficiale subtenata rimedo senpage ĝisdatigi al Windows 10. Malgraŭ tio, ĝi nuntempe restas kiel elekto senpage ĝisdatigi la operaciumon.

3. Fari nenion

    Elektante ĉi tion, oni havas du opciojn.

    Unue, oni rajtas plue uzi Windows 7-on malgraŭ la manko de la subteno. Mi ne rekomendas tion pro la supre menciitaj kialoj pri sekureco sed tio estas opcio.

    Due, oni povas ne plu uzi la komputilon sur la interreto. En nia mondo, multaj homoj havas ankaŭ poŝtelefonon aŭ tabulkomputilon kaj ofte uzas tiujn aparatojn pli ofte ol la komputilon. Se oni uzas la komputilon ĉefe por presi ion per presilo aŭ malofte verki ion per verkilo, kaj ne ofte por retumi, oni povas malkonekti la komputilon de la interreto. Tiel, la manko de la subteno ne plu estas problemo ĉar malbonulo ne plu povas meti komputviruson sur la komputilon. Sed oni ne plu povos uzi la interreton sur tiu komputilo.

4. Ĝisdatigi la operaciumon al Linux

    Windows ne estas la sola operaciumo en la mondo. Estas aliaj kaj populara libera kaj senpaga operaciumo estas Linux. Oni povas instali Linux-on sur komputilon por anstataŭigi Windows 7-on.

    Se oni ne bezonas specifajn aplikaĵojn, kiujn subtenas nur Windows, instali Linux-on estas bona elekto. Per Linux, la malnova komputilo restos uzebla kaj ofte ŝajnos pli rapida ĉar Linux kutime uzas malpli da rimedoj ol Windows. En la pasinteco, Linux estis malfacile uzita sed multaj nuntempaj distribuaĵoj de Linux estas facilaj.

    Tion mi faros pri mia komputilo. Mi jam instalis Ubuntu-n, kiu estas populara distribuaĵo de Linux. La komputilo nun povas uzi ambaŭ operaciumojn.

Kiel de Windows XP en 2014, la fino de Windows 7 estos la fino de erao en la komputado. Ĝi estas bona operaciumo kaj ĝi mankos al mi. Tamen, nenio estas eterna kaj ĉiu fino komencas ion novan, ĉu tio estos nova komputilo aŭ nova operaciumo. La ŝanĝo estas neevitebla sed oni povas decidi kion fari pri ĝi.